Cukrzyca jest zaburzeniem metabolicznym polegającym na niedoborze insuliny, co skutkuje permanentną hiperglikemią. Podwyższony poziom cukru we krwi wpływa destrukcyjnie na strukturę naczyń i nerwów. Charakterystycznym powikłaniem cukrzycy jest tak zwana stopa cukrzycowa, w której powstawaniu odgrywa rolę zarówno czynnik naczyniowy jak i neuropatyczny.

Jakie są objawy stopy cukrzycowej?

Uszkodzenie nerwów ma swoje konsekwencje w postaci zaników mięśniowych i zniekształcenia stopy. Upośledzenie unerwienia skutkuje zaburzeniami czucia dotyku, bólu i temperatury. Wszystko to sprawia, że stopa staje się bardziej podatna na urazy z powodu jej nieprawidłowego ustawienia oraz upośledzenia dotyku. W takiej sytuacji trudniej jest zauważyć zranienie stopy i je zaopatrzyć. Upośledzenie ukrwienia prowadzi do gorszego zaopatrzenia skóry i mięśni w substancje odżywcze. Sprzyja to powstawaniu owrzodzeń, zakażeń, a te mogą z kolei prowadzić nawet do zgorzeli i amputacji kończyny.

Jak zapobiegać powstawaniu stopy cukrzycowej?

Osobom z cukrzycą zaleca się dokładne oglądanie stóp codziennie. Ważne jest również oglądanie przestrzeni pomiędzy palcami. Osoby, które nie są w stanie zrobić tego same, powinny mieć opiekuna znającego się na pielęgnacji stóp – najlepiej jeżeli będzie to podolog. Równie istotna jest regularna pielęgnacja stóp, mycie ich w wodzie o temperaturze do 37 stopni, a potem dokładne wycieranie, włącznie z przestrzeniami między palcami. Bardzo ważne jest codzienne nawilżanie skóry stóp specjalnym kremem nawilżającym. Obuwie powinno być dobrze dobrane, o odpowiednim rozmiarze i nie za wąskie. Nie powinno ono także posiadać żadnych nierówności wewnątrz, które mogłyby drażnić stopę. Z tych samych względów należy pamiętać o codziennej zmianie skarpetek, nie powinny one mieć żadnych drażniących szwów- ściągaczy i powinny być wykonane z naturalnych włókien.

Ważne jest także właściwe obcinanie paznokci u stóp. Należy je odcinać wzdłuż naturalnego wolnego brzegu i nie usuwać skórek u nasady, ponieważ tak naprawdę pełnią one rolę ochronną. Jeśli mimo wszystko pojawi się jakieś zadrapanie lub owrzodzenie, trzeba skorzystać z konsultacji lekarskiej.

Jak leczyć stopę cukrzycową?

Ponieważ zaniedbanie stopy cukrzycowej może się skończyć amputacją, obserwacja i leczenie wszelkich ran stopy jest bardzo ważne i wymaga częstych kontroli. Najlepsze zabezpieczenie stanowi skuteczne leczenie schorzenia podstawowego, czyli cukrzycy. Dobre wyrównanie metaboliczne gwarantuje, że wpływ hiperglikemii na naczynia i nerwy będzie ograniczony. Powstałe rany należy zaopatrzyć, ewentualnie opracować chirurgicznie usuwając zniszczone lub obumarłe tkanki. Wskazane może być także odciążenie stopy poprzez założenie specjalnego opatrunku gipsowego w kształcie buta. W przypadku zakażenia wskazane jest podawanie antybiotyków. Takie czynniki jak niesprawność, wiek powyżej 40 roku życia, palenie tytoniu, nadciśnienie tętnicze czy podwyższony poziom cholesterolu zwiększają ryzyko wystąpienia powikłań cukrzycy, w tym stopy cukrzycowej.