Większość ludzi nie zdaje sobie nawet sprawy z tego, jak ważne dla naszego życia są stopy. Wystarczy choćby wspomnieć, że stopy zawierają aż jedną czwartą wszystkich naszych kości. Nie na darmo to głównie dzięki tej niezwykle złożonej konstrukcji kostno-mięśniowej jesteśmy w stanie się poruszać. Wady i schorzenia stóp są często bagatelizowane przez pacjentów, co niestety jest wielkim błędem.

Dla skutecznego leczenia różnych chorób (nie tylko tych ściśle powiązanych ze stopami) niezmiernie ważna jest dokładna wiedza lekarza na temat stanu zdrowia pacjenta – w tym stanu jego stóp. Bardzo często pierwsze sygnały naszego organizmu, które uzewnętrzniają się na stopach w postaci zrogowaceń, odcisków, pęknięć czy też przesuszonej atroficznej skóry traktujemy jako problem kosmetyczny. Nic bardziej błędnego. Mogą być to ważne wskazówki świadczące o zmianach w obrębie stawów, deformacjach kostnych lub też chorobach ogólnoustrojowych jak np. cukrzyca. Nie lekceważmy tych na pozór drobnych dolegliwości. Zawsze warto skonsultować się ze specjalistą od stóp.

Dla wprawnego oka lekarza lub podologa (czyli specjalisty od zdrowia i medycznej pielęgnacji stóp) wystarczy obserwacja chodu pacjenta, oględziny stanu skóry na podeszwach stóp na których, jak w zwierciadle w postaci modzeli lub odcisków ukazują się wszelkie nieprawidłowości w ustawieniu kości stóp. Jakość skóry stóp jest również zwierciadłem ukrwienia tej części ciała. Jeżeli coś wzbudza podejrzenia badanie tętnic, czy badanie czucia powierzchniowego i głębokiego dopełniają podstawowego badania stóp. Potem możemy już przeprowadzić wedle zaleceń lekarza bądź podologa kompleksowe badania – a w tym zakresie mamy naprawdę wiele możliwości.

Oto krótki wykaz metod badania stóp używanych przez współczesną medycynę…

Badanie antropometryczne

Badanie antropometryczne polega na pomiarach długości i obwodów kończyn chorego. Do przeprowadzenia takiego badania służy taśma antropometryczna, która pozwala na wielokrotne powtarzanie badań. Do jej największych zalet należą bardzo precyzyjne wyniki oraz niska cena. Przy dokonywaniu pomiarów należy pamiętać, aby najpierw zmierzyć stopę chorą, a potem wyniki pomiarów porównać z wynikami dla stopy zdrowej. Dzięki temu można ocenić stopień zaawansowania schorzenia. Ważne jest też, by w tym badaniu uwzględnić nie tylko pomiar stóp, ale też całych kończyn dolnych. Podstawowe badanie antropometryczne kończyny dolnej obejmuje następujące pomiary: długości względnej, bezwzględnej oraz absolutnej kończyny, długości podudzia, długości i szerokości stopy oraz obwodów ud i goleni. Pomiary muszą być dokonane w analogicznych miejscach dla obu kończyn.

Badanie podoskopowe

Badanie podoskopowe pozwala ocenić rozkład sił na stopie oraz zdiagnozować takie deformacje, jak koślawy paluch czy płaskostopie poprzeczne lub podłużne. Jest to badanie proste, szybkie i całkowicie nieinwazyjne, dzięki czemu mogą się mu poddawać także dzieci. Do badania służy specjalna płyta, na której pacjent staje, a lustro i diody umieszczone poniżej pozwalają na obserwacje spodu stopy. Współczesne podoskopy połączone są z komputerami, umożliwiającymi łatwiejszą i dokładniejszą analizę zdjęcia spodu stopy.

Badanie pedobarograficzne

Badanie pedobarograficzne jest metodą pozwalającą zmierzyć i zwizualizować naciski na podeszwach stóp oraz obszaru kontaktu stopy z podłożem – w ruchu i w bezruchu. Służy do tego urządzenie, zwane podobarografem, na którym osoba badana staje, a obraz i wartości działających sił przekazywane są dzięki specjalnym czujnikom na ekran monitora. Badanie to pozwala na precyzyjną i rzetelną ocenę stanu stopy, ułatwiając tym samym dobór odpowiedniego obuwia lub wkładek ortopedycznych – wiadomo bowiem, które miejsca na podeszwach należy odciążyć. Badanie pedobarograficzne jest też stosowane także przed operacjami w obrębie stóp oraz jako badanie przesiewowe – do selekcji osób o różnym stopniu ryzyka wystąpienia niektórych schorzeń stóp. Na powyższym rysunku pole niebieskie odzwierciedla obszar o najniższym nacisku. Najwyższy nacisk na podeszwę zobrazowany jest kolorem czerwonym.

Badanie plantokonturograficzne

Metoda plantokonturograficzna polega na odbiciu obrazu spodu stopy tuszem czy farbą na papierze (obraz ten nazywa się plantokonturogramem), a zatem jest mało kłopotliwa i prosta do przeprowadzenia nawet w warunkach domowych. Odbicia stóp wykonuje się w głównie w obciążeniu masą ciała pacjenta, dzięki czemu plantokonturogram stopy chorej można porównać z prawidłowym wzorcem i wizualnie ocenić zmiany chorobowe.

Badanie goniometryczne

Do przeprowadzenia badania goniometrycznego potrzebny jest goniometr, który pozwala zmierzyć zakres ruchu w stawach. Za jego pomocą można precyzyjnie określić, w jakim stopniu dana osoba jest w stanie wykonać zgięcie. Podstawowe badanie goniometryczne obejmuje prostowanie i zginanie stawów kolanowych oraz nawracanie i odwracanie stóp. Pacjent powinien sam, bez niczyjej pomocy, wykonać ruch w danej płaszczyźnie.

Badania ukrwienia

Badanie ukrwienia stopy winno odbywać się w ciepłym i dobrze oświetlonym pomieszczeniu. Podstawą takiego badania jest ocena tętnic stopy (tętnice grzbietowa i piszczelowa tylna) oraz całej kończyny dolnej (tętnice podkolanowa i udowa). Jeżeli tętno nie jest wyraźnie wyczuwalne, oznacza to że w miejscu badania dana tętnica jest zablokowana bądź znacznie zwężona. Badanie ukrwienia stopy obejmuje również obserwację zmian zabarwienia skóry przy unoszeniu kończyny, pomiar ciśnienia na tętnicy piszczelowej tylnej (i jego porównanie z analogicznym wynikiem dla tętnicy ramieniowej), zbadanie zmian w układzie żylnym oraz ocenę czucia. Często stosuje się również metodę ultradźwiękową Dopplera, pozwalającą sprawdzić m. in. szybkość przepływu krwi czy ciśnienie. Badanie pletyzmograficzne z kolei ukazuje obraz zmian w objętości kończyn w zależności od przepływu krwi. Rejestrowane zmiany mogą obejmować obszar goleni, palców, itp. Ważnym badaniem jest także kapilaroskopia, dzięki której ocenić można czynność włośniczek i stopień zagrożenia zgorzelą. Innym badaniem, które wnosi wiele ważnych informacji o stanie mikrokrążenia w stopach jest badanie fluorescencyjne. Polega ono na wstrzyknięciu dożylnym fluoresceiny, a potem pomiaru stopnia zabarwienia pojedynczych włośniczek oraz okoliczne tkanki za pomocą wideodensytometru.

Badania radiologiczne

Podstawowym badaniem w tej grupie jest zdjęcie rentgenowskie, dzięki któremu można sprawdzić istnienie w większych tętnicach zwapniałych blaszek miażdżycowych. Arteriografia to badanie tętnic, do którego używa się środka cieniującego. Badanie to dostarcza wielu informacji na temat drożności tętnic, stanu krążenia obocznego oraz uszkodzeń kości w stopie. Za pomocą badań radiologicznych można zbadać przede wszystkim kościec stopy, w obrazie którego można będzie dostrzec zmiany związane z odwapnieniem, osteolizą, zapaleniem kości czy stawami Charcota. Współczesna medycyna daje nam jak widać ogromne możliwości precyzyjnej diagnostyki wszelkiego rodzaju problemów stóp. Nie rezygnujmy z tych możliwości. Wizyta w specjalistycznym gabinecie podologicznym,, często skutkująca skierowaniem do właściwego lekarza, pomoże nam uniknąć bardzo poważnych następstw nieleczonych początkowych zmian chorobowych w naszym organizmie.

Dbajmy o stopy!

Ta strona została znaleziona dzięki:

  • metody bada
  • badanie podoskopowe
  • badanie organizmu przez stopy
  • badanie diagnostyczne organizmu na podstawie bada stop