Pojęcie „choroby reumatyczne” jest bardzo szerokie i bywa, że dolegliwości tego rodzaju nie są chorobą pierwotną, ale symptomem innego schorzenia, na przykład nowotworu albo zmian zwyrodnieniowych w kościach. Ogólnie rzecz biorąc, choroby reumatyczne stóp dotyczą przede wszystkim stanów zapalnych i zaburzeń funkcjonowania układu ruchu, które nie są wynikiem urazu. Choroby reumatyczne stóp mogą dotyczyć nie tylko stawów, ale również mięśni, ścięgien i więzadeł.

Choroby reumatyczne stóp raczej trudno przeoczyć, bo ich objawy dość szybko dają się we znaki, mimo że nie ma jednego „wzorca” dolegliwości, jakie mogą towarzyszyć schorzeniom tkanki łącznej. Zwykle jednak odczuwa się coraz mocniejszy ból w stawach, chodzenie zaczyna sprawiać trudność, pojawiają się bolesne obrzęki i zaczerwienienia, a rano po przebudzeniu może występować sztywność stawów. Objawy te mogą dotyczyć tylko jednej stopy, jak i dwóch jednocześnie, w zależności od schorzenia, które zaatakowało stawy. Przy poważniejszych schorzeniach reumatoidalnych pojawia się także uczucie dużego zmęczenia, gwałtowny spadek wagi oraz gorączka.

Stopa ze względu na swoją skomplikowaną budowę podzielona jest na trzy podstawowe strefy: strefę piętową, strefę łuku stopy i strefę przodostopia. Zmiany zwyrodnieniowe dotykają najczęściej kości stępu, natomiast stany zapalne w większości przypadków atakują przodostopie. Nieurazowe bóle stóp mogą być także konsekwencją chorób innych stawów czy kości – ból dociera do podstawy ciała na przykład od stanu kolanowego albo lędźwiowego odcinka kręgosłupa. Na choroby reumatyczne stóp często pracujemy sami, nosząc przez długie lata niewygodne buty na wysokich obcasach i z ciasnymi czubkami.

O zmianach reumatycznych stóp informuje nawet najmniejsze ograniczenie zakresu ruchu tej części ciała. Zdrowa stopa bez trudu zgina się do góry i prostuje, nie ma też kłopotów ze skręcaniem stopy (stawanie na zewnętrznych krawędziach), zginaniem do góry i podkurczaniem palców czy kręceniem stopą kółeczek. Ruchy te nie powinny powodować żadnego bólu ani oporu, podobnie jak lekkie uciskanie poszczególnych stawów stopy – jeśli jednak przy takich oględzinach pojawia się nawet niewielki ból, trzeba skonsultować się z lekarzem.

Najbardziej „klasyczną” chorobą reumatyczną jest reumatoidalne zapalenie stawów, nazywane w skrócie rzs. Choroba ta może zaatakować wszystkie stawy w ciele, ale zaczyna się najczęściej właśnie od stóp i dłoni. Rzs to rodzaj choroby autoimmunologicznej, czyli takiej, podczas której organizm atakuje sam siebie. Nie wiadomo dokładnie, co jest bezpośrednią przyczyną zapalenia stawów, ale jeśli nasi rodzice cierpieli na takie schorzenie, najprawdopodobniej nasze stopy również z wiekiem zaatakuje rzs. Reumatoidalne zapalenie stawów leczy się farmakologicznie, dobre rezultaty przynosi także fizykoterapia. Rzs dotyka częściej kobiety, a najwięcej zachorowań notuje się w przedziale wiekowym 30-60 lat. Rzs może zaatakować także dzieci przed 16 rokiem życia – wtedy mowa jest o młodzieńczym przewlekłym zapaleniu stawów. To bardzo poważna choroba, która wiąże się z dużym bólem i groźnymi powikłaniami, zwłaszcza jeśli przeniesie się na inne stawy.

Zapalenie przyczepu ścięgna Achillesa dotyka najczęściej sportowców i tancerki, ale może się przytrafić również osobom, które nie uprawiają intensywnie sportu, za to noszą źle dobrane obuwie. Czasami stan zapalny pięty pojawia się w wyniku choroby Reitera albo przy schorzeniach kręgosłupa. Inną chorobą związaną z bólami w okolicy pięty jest zapalenie przyczepu rozcięgna podeszwowego. Rozcięgno podeszwowe znajduje się między kością piętową a przodostopiem, a największe dolegliwości tej części stopy pojawiają się przy zbyt długim chodzeniu bądź staniu. Pięta boli także przy dotykaniu albo podczas snu. Zapalenia przyczepu rozcięgna podeszwowego raczej nie leczy się farmakologicznie, ale zaleca się noszenie specjalnych wkładek do butów i oszczędzanie stóp do czasu, aż stan zapalny minie.

U osób starszych stopy może zaatakować choroba zwyrodnieniowa stawów. Rozwija się ona powoli i jest skutkiem „wysychania” błony maziowej w stawach. Szczególnie mocno obciążone są stopy osób z dużą nadwagą, które oprócz naturalnego procesu starzenia się organizmu muszą dodatkowo radzić sobie z noszeniem nadprogramowego ciężaru. Wraz z postępem choroby stawy mogą stać się niemal całkowicie nieruchome, a chodzenie będzie się wiązało z bardzo dużym bólem – w niektórych przypadkach wskazane są nawet zabiegi wszczepiania protez w miejsce zniszczonego stawu.

Czy przed chorobami reumatycznymi stóp można się jakoś zabezpieczyć? Spora część tego typu schorzeń jest konsekwencją starości albo ma podłoże genetyczne, ponadto nie od końca wiadomo, skąd się biorą dolegliwości reumatologiczne. Nie znaczy to na szczęście, że wobec reumatyzmu stopy są całkowicie bezradne. Najważniejsza jak zawsze jest profilaktyka – zdrowa dieta, brak nadwagi, odpowiednia dawka aktywności fizycznej, unikanie obciążania stawów i mięśni stóp. Na wszelkie zmiany zapalne w okolicach stóp powinno się reagować jak najwcześniej, dzięki czemu leczenie będzie skuteczniejsze. Trzeba też pamiętać, że przy leczeniu chorób reumatycznych nie wystarczą same leki, ale konieczna jest także rehabilitacja.

Ta strona została znaleziona dzięki:

  • choroby stp
  • choroby stop
  • budowa stopy-stawy
  • stawy w stopie
  • reumatyzm stóp
  • ból stawów w stopie